تب کریمه کنگو چگونه منتقل می‌شود؟ نکات مهم برای جلوگیری از ابتلا

تب کریمه کنگو (CCHF) از طریق کنه‌های آلوده به این ویروس ایجاد می‌شود. ویروس کریمه کنگو فرد را به بیماری ناگهانی مبتلا می‌کند. این ویروس از راه تماس با خون یا مایعات داخلی بدن آلوده میان انسان‌ها شیوع می‌یابد. بیماری تب کریمه کنگو ممکن است منجر به خونریزی شدید و مرگ افراد شود و تاکنون هیچ واکسنی برای آن پیدا نشده است. در ادامه، با این ویروس، راه‌های انتقال آن و نکات مهم برای پیشگیری از آن آشنا می‌شوید.

تب کریمه کنگو چیست؟

تب خونریزی‌دهنده کنگو بیماری ویروسی شدیدی است که از طریق کنه‌های آلوده ایجاد می‌شود. این بیماری معمولا در آفریقا، آسیا، خاورمیانه و بخش‌هایی از اروپا شیوع دارد و بومی این مناطق است. بااین‌حال، با توجه به میزان بالای مسافرت‌هایی که به این مناطق می‌شود، احتمال انتقال آن به سایر نقاط دنیا نیز وجود دارد.

راه‌های انتقال تب کریمه کنگو

ویروس کریمه کنگو از این راه‌ها انتقال می‌یابد:

· گزیده شدن افراد توسط کنه‌های آلوده با نام هیالوما (Hyalomma)؛

· تماس با خون یا مایعات داخلی بدن (مانند بزاق یا ادرار) حیوانات یا انسان‌های آلوده به این ویروس؛

· تماس با تجهیزات پزشکی آلوده که استریل نشده‌اند؛

· له کردن کنه آلوده با دست بدون پوشش؛

· مصرف گوشت خام حیوان آلوده به این ویروس.

چه افرادی بیشتر در معرض خطر تب کریمه کنگو هستند؟

به طور کلی، دو دسته از افراد بیش از سایرین در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند:

· افرادی که در مناطق آلوده، در تماس نزدیک با حیوانات دامی هستند؛ مانند دامپزشکان یا کارکنان کشتارگاه‌ها.

· کارکنان بهداشت و پزشکانی که بدون تجهیزات مناسب حفاظتی از فرد مبتلا به این ویروس مراقبت می‌کنند.

علائم تب کریمه کنگو

نشانه‌های تب کریمه کنگو معمولا به طور ناگهانی ظاهر می‌شوند. مهم‌ترین این علائم عبارت‌اند از:

· تب بالا

· سردرد شدید

· درد کمر و مفاصل

· معده‌درد و استفراغ

· قرمزی چشم‌ها و برافروختگی چهره

· وجود لکه‌های قرمز روی سقف دهان

· زردی چهره

· تغییرات در خلق و خو و ادراک حسی فرد

· احساس آشفتگی

· خواب‌آلودگی

· خونریزی

افراد مبتلا به این ویروس معمولا حدود ۲ هفته بیمار هستند. همچنین، ممکن است در روز چهارم بیماری، در بخش‌های وسیعی از بدن آنها کبودی شدید مشاهده شود، خونریزی بینی شدید داشته باشند یا از محل گزیدگی خونریزی شدید و غیرقابل کنترل داشته باشند.

تب کریمه کنگو چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص تب کریمه کنگو از ۳ روش استفاده می‌شود:

· آزمایش خون: این روش در ۸ روز ابتدایی ابتلا به بیماری انجام می‌شود.

· تشخیص از طریق روش همه‌گیرشناسی (اپید میولوژیکی) و علائم بالینی: اگر بیمار سابقه سفر به مناطق حساس و تماس با حیوانات دامی را داشته باشد یا توسط کنه گزیده شده باشد، با وجود نشانه‌های بالینی، بیمار احتمالی مبتلا به این ویروس در نظر گرفته می‌شود.

· روش تشخیص افتراقی: این روش برای تشخیص این بیماری از بیماری‌هایی به کار می‌رود که علائم بالینی مشابه با تب کریمه کنگو دارند. در این روش، سوابق پزشکی بیمار و نتایج معاینات فیزیکی با هم بررسی می‌شوند.

روش‌های درمان تب کریمه کنگو

در صورتی که این بیماری در هفته اول تشخیص داده شود، می‌توان به درمان آن امیدوار بود. این بیماری را نمی‌توانید با روش‌های خانگی درمان کنید و در صورت مشاهده نشانه‌های آن باید از پزشک متخصص کمک بخواهید. به طور کلی، این بیماری با این روش‌ها کنترل و درمان می‌شود:

· مصرف ویتامین‌هایی که به تقویت سیستم دفاعی بدن کمک می‌کنند؛

· تزریق خون و پلاکت در صورت تشخیص پزشک معالج؛

· متعادل نگهداشتن مایعات بدن بیمار؛

· تزریق سرم‌های لازم جهت جلوگیری از تغییرات الکترولیتی بدن که به مسائلی نظیر تشنج، کما و ایست قلبی منجر می‌شوند؛

· تزریق دارویی به نام ریباویرین که خاصیت ضد ویروسی دارد، برای ۱۰ روز؛

· مصرف آنتی‌بیوتیک به تشخیص پزشک معالج.

راه‌های پیشگیری از تب کریمه کنگو

در صورتی که در مناطقی زندگی می‌کنید که احتمال شیوع تب کریمه کنگو در آنجا وجود دارد، می‌توانید با استفاده از روش‌هایی که در ادامه می‌خوانید، از ابتلا به این بیماری پیشگیری کنید.

۱. اجتناب از گزیده شدن توسط کنه‌ها

با پوشیدن لباس‌های محافظ، استفاده از پشه‌بند و اسپری دفع حشرات می‌توانید از گزیده شدن توسط کنه‌های آلوده جان سالم به در ببرید. در صورتی که در مناطق مشکوک به آلودگی به این ویروس زندگی می‌کنید، حیوانات خانگی خود را به طور مرتب بررسی کنید. در صورت مشاهده نشانه‌هایی از کنه‌ها در بدن آنها، به پزشک متخصص بیماری‌های عفونی مراجعه کنید.

۲. اجتناب از تماس مستقیم با خون و مایعات بدن آلوده

اگر با حیوانات یا انسان‌های مشکوک به تب کریمه کنگو در ارتباط هستید، از تجهیزات حفاظت فردی مناسب شامل دستکش، ماسک و پیشبند استفاده کنید. همچنین، مراقب باشید که هرگونه مایعات بدن یا خون آنها را لمس نکنید. پس از تماس با این موارد آلوده، حتی اگر دستکش داشته‌اید، دست‌های خود را با آب و صابون بشویید.

۳. اجتناب از تماس با لاشه حیوانات آلوده

در صورتی که مجبور به لمس لاشه حیوانات مشکوک به آلودگی به این ویروس هستید، از تجهیزات حفاظتی مناسب استفاده کنید. علاوه‌براین، باید گوشت دامی را حداقل یک روز پس از نگهداری در دمای صفر تا ۴ درجه سانتی‌گراد مصرف کنید. مصرف گوشت‌های فاقد مهر دامپزشکی و سازمان سلامت نیز توصیه نمی‌شود.

۴. قرنطینه فرد مشکوک به تب کریمه کنگو

اگر فردی مشکوک به این بیماری ویروسی است، باید بلافاصله قرنطینه شود. پس از اتمام بیماری و دوره نقاهت وی نیز باید تمام وسایل مربوط به او سوزانده شوند.

چه زمانی باید برای تب کریمه کنگو به پزشک مراجعه کنیم؟

همان‌طور که اشاره شد، در صورتی که سابقه مسافرت به مناطق خطرناک یا مراجعه به مراکزی همچون دامپزشکی یا کشتارگاه را دارید و نشانه‌های این بیماری را مشاهده کردید، باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. همچنین، در صورتی که علائم زیر را مشاهده کرده‌اید، بلافاصله به نزدیکترین اورژانس مراجعه کرده و احتمال ابتلای خود به این بیماری را به آنها اطلاع دهید:

· درد قفسه سینه، گردن یا معده

· مشکلات تنفسی

· استفراغ یا اسهال شدید

· تشنج

· سرگیجه

با بررسی این موارد توسط پزشک متخصص، بیماری به‌موقع تشخیص داده شده و درمان می‌شود.همچنین می‌توانید از طریق نوبت‌دهی آنلاین دکتر دکتر، برای ویزیت متخصص بیماری‌های عفونی یا متخصص داخلی اقدام کنید.

کلام آخر

در حال حاضر، واکسنی برای بیماری تب کریمه کنگو وجود ندارد. بااین‌حال، در بیش از یک دهه گذشته، دانشمندان تلاش کرده‌اند تا واکسن‌هایی برای این بیماری ویروسی تولید کنند. تشخیص به‌موقع این بیماری در درمان آن مؤثر است. بنابراین، در صورت مشاهده نشانه‌های تب کریمه کنگو یا سابقه سفر به مناطقی که احتمال آلودگی در آنجا وجود دارد، بلافاصله به پزشک متخصص مراجعه کنید.